.KNAPZAKROUTES DRENTHE

 

.. Inhoud: (alfabetisch)

.. - . Balloo - Rolde

.. - . Gasteren

...- . Gees

.. - . Lhee - Lheebroek

.. -. Loon - Taarlo

.. -. Westervelde - Norg

.. -. Zeijen - Peest

 

 



... 7 . MOOISTE . KNAPZAKROUTES ... ( DE TOPPERS )
Mooiste knapzakroutes

.


Wandelen langs de mooiste plekken in Drenthe:

Dat doe je door de 7 toppers onder de Knapzakroutes te lopen.
Dit zijn (halve)dagwandelingen uitgebreid beschreven in een wandelgidsje.
Ze bevatten:
- een routebeschrijving,
-
een topografisch kaartfragment 1: 25.000 in kleur en
- véél interessante cultuurhistorische informatie.


Ook halve dagwandelingen mogelijk:
De routes zijn tussen 17 en 20 km lang, dus prima dagwandelingen.
Je kunt ze echter goed splitsen in twee kleine lussen van een halve dag.
Hiervoor heb je slechts een korte verbindingsroute van enkele honderden
meters nodig. (Ze is niet in de kaart aangegeven; dat moet je zelf even doen.)


Sterke punten van deze routes zijn:
• het prachtige landschap:
(Hier bleef het goed bewaard, terwijl het in de rest van Nederland veelal
onherstelbaar vernield werd.)
• de rust en ruimte:
(Er is weinig bebouwing en verkeer.)
• de uitgebreide, cultuurhistorische info in de wandelgidsjes.


Er is echter ook een gróót minpunt: je moet zéér goed kaartlezen.
Men heeft de wandelingen niet gemarkeerd in het terrein.
Je moet dus door goed kaartlezen de route vinden.
En dat vereist soms veel aandacht, want de route gaat ook door weilanden
en over bospaden. Nog maar te zwijgen over heidevelden.
Daar liggen soms zandwegen vlak bij elkaar en zijn de bosjes die in de kaart
staan ondertussen omgezaagd (denk bijv. aan Ballooërveld).



In het verleden heb ik met veel plezier ongeveer de helft van deze
knapzakroutes
gelopen.
Tijdens die wandelingen maakte ik enige aantekeningen.
Hieronder zie je het resultaat.
Eerst geef ik de 7 toppers, daarna de overige door mij gelopen routes.

Balloo - Rolde .......... 17½ km.......... Zéér mooi !

De hoofdroute van 1 km is te splitsen in:
Noordlus (= Ballooërveld).. . 12 km .... (punt 1 > 12, verbindingsroute , 1 )
Zuidlus vanuit Rolde ..7½ km. . (punt 16 > 19, 1, verbindingsroute , 12 > 16)


• Deze zeer succesvolle knapzakroute laat je kennismaken met het
Nationaal beek en esdorpen-landschap Drentsche Aa.
• Je begint op het weidse Balloërveld. (fotoalbum: zie hier)
Tegenwoordig is het veld het onbetwiste domein van de herderin en haar schapen. Er heerst daar een zalige rust en stilte.
Tweeduizend jaar geleden was dat niet het geval. Toen lagen er tientallen akkertjes en was er een belangrijke begraafplaats.
En nog niet zo lang geleden liep een van de belangrijkste doorgaande rou-
tes van Drenthe dwars over het veld.
• In Rolde kom je langs twee beroemde hunebedden en de middeleeuwse dorpskerk.
• Langs oude spoorbaan en over de fraaie Kampsheide (foto's: zie hier)
keer je via de es naar Balloo terug.
• Wil je de Struikhei in vólle bloei zien, kom dan rond de laatste week
van augustus.

.
Het Balloërveld kent diverse grafheuvels, raatakkertjes en een galgenheuvel.
Er liggen zichtbare middeleeuwse karrensporen en sporen uit de jongere geschiedenis zoals de tankgrachten uit de Tweede Wereldoorlog.

.
.
Het Balloërveld is een van de weinige grote aaneengesloten heidegebieden die nog over zijn in Drenthe. Er grazen runderen en schapen.
Rond de laatste week van augustus staat de Struikhei in volle bloei.

.
.
De oude boerderij Kamps in Balloo werd grondig gerestaureerd en daarna verhuurd als woning. In 2011 werd deze prachtig gelegen hoeve door brandstichting verwoest.
Op dit moment (2013) is de herbouw aan de gang.



 

Gasteren ... ... 17½ km ...... Zéér mooi !

De hoofdroute van 1 km is te splitsen in:
Westlus ......... 10 km ......... ( punt 11 > 28 )
Oostlus ......... 7½ km ..........( punt 1 > 10 )


• Je wandelt in het hart van het stroomdal van de Drentsche Aa.
(Zie ook de volgende interessante achtergrondinfo).
• In Gasteren maak je kennis met een dorpslandschap waar vele eeuwen mensen gewoond en gewerkt hebben.
• Het hunebed en de grafheuvels onderweg verwijzen naar dat prille begin.
• Eerst wandel je een eind over de hoge Zuidesch van het dorp, daarna
ga je langs de prachtige houtwallen van het Anlooër Diepje en
de moerasbosjes van de Burgvallen.
• Aan de andere kant van het dorp maak je een zwerftocht door het beekdallandschap van het Gasterensche Diep met zijn bloeiende hooilanden en paadjes waarover slechts de ganzenpas past.
Eens moeten alle beekdalen in Drenthe er zo uitgezien hebben.
Fotoalbum: http://nl.fotoalbum.eu/reestdalalbum/a451797

.
Het smalle beekdal van het Anlooër Diepje.
..
Het Anlooër Diepje meanderend door het beekdal.
.
.
Het beekdal van het Gasterensche Diep.
.
.
Boerderij in Gasteren.

 

 

Gees .......... 18 km ........... Zéér mooi !

De hoofdroute van 18 km is te splitsen in:
Oostlus ( Gees + Geeserveld ) ..... ± 9 km ?
Westlus ( Hooge Stoep + Boswachterij Gees ) ..... ± 9 km ?
Gees is een van de mooiste esdorpen van Drenthe.
Het dorpsgedeelte ten oosten van de Dorpsstraat, is beschermd dorps-gezicht.
• Zodra je het dorp uit bent, maak je kennis met het beekdal van de Geeserstroom. Een kronkelende beek, kletsnatte groenlandjes met prach-
tige bloemen, en groepjes bomen op eilandjes in een onder water gelopen landschap.
(Enkele jaren geleden waren hier nog aardappelvelden en weilanden aan weerszijden van de toen nog kaarsrechte Geeserstroom.)
• We gaan verder naar het bos met vennetjes en kleine heideveldjes.
• En vervolgens naar de Hooge Stoep, een heideveld dat met kop en
schouders boven de andere heidevelden uitsteekt.

.
Gees, Dorpsstraat. De boerderijen hebben rieten daken en op de wanden vlechtwerk.
.
.
Langs de Geeserstroom ontstaat weer nieuwe natuur.
.
.
Heideveld de Hooge Stoep.

 

 

Lhee – Lheebroek .......19 km ....... Zéér mooi !

De hoofdroute van 19 km is te splitsen in:
Lus vanuit Lhee .............. 11½ km ........ ( punt 1 > 13 en 28 > 30 )
Lus vanuit Lheebroek ...... 7½ km ........ ( punt 23 > 27 en 14 > 23 )


• Vanuit het oude esdorp Lhee met zijn prachtige boerderijen en dorps-weitjes wandel je langs de rand van de Zuid Lheeder es naar de voormalige stuifzanden van het Lheederzand.
• Je komt uit aan de rand van het Dwingelderveld (fotoalbum: zie hier) met zijn onvergetelijke vergezichten.
• In de Staatsbossen ontdek je bijzondere plekken als Slichteveen, Modder-veen en de tussen zandheuvels verscholen veenplas Schurenberg.
• Via de oude landwegen over de Poort bezoek je het Lheebroekerzand
met enorme jeneverbesstruwelen.
• Vervolgens komen we in het kleine Lheebroek. Het werd in de middel-eeuwen bij de broeklanden aan de Beilerstroom gesticht als satellietdorp van Lhee. Daar vond men het zeshonderd jaar geleden kennelijk een beetje te vol worden…
- Lheebroek is een karakteristiek esgehucht.
- Wel een erg toeristische streek nu de Dwingeloose Heide een Nationaal
.. Park is geworden.

.
Lhee.
.
.
Jeneverbes in het Lheebroekerzand.
.
.Smitsveen in het Dwingelderveld.

 

 

Loon – Taarlo .............. 18 km ...... Zéér mooi !

De hoofdroute van 18 km is te splitsen in:
Noordlus vanuit Taarlo. 10½ km. (punt 6 > 12 ,verbindingsroute, 2 , 1 > 6)
Zuidlus vanuit Loon ....... 8 km ...... (punt 1 , 2 ,verbindingsroute, 12 > 21 )


• Het kleine esdorp Loon ligt tegenwoordig vrijwel aan de rand van een grote Asser nieuwbouwwijk.
• Een kanaal en een spoorlijn hebben er anderhalve eeuw geleden voor gezorgd dat Loon zichzelf kon blijven. De ligging op de rand van het beek-
dal van de
Drentsche Aa zal het dorp hopelijk tot in lengte van dagen voor verdere aantasting behoeden. (Lees ook de volgende interessante info.)
• De route brengt je over de Looneresch naar het esdorp Taarlo en langs
de madelanden van Taarlosche Diep en Loonerdiep.
Onderweg kom je bij het Smalbroekerloopje, een juweeltje verstopt tus-
sen het Balloërveld en het Loonerdiep met snelstromend, kristalhelder water.
• Daarna ga je over de hoge Balloëresch, door het prachtige natuurgebied Kampsheide (fotoalbum: zie hier) en langs de eerste meanders van het Loonerdiep.
• De route bevat twee hunebedden, enkele tientallen grafheuvels en prachtige oude boerderijen.
- Loon en Taarlo zijn karakteristieke esdorpen.
- Taarlo heeft het leukste dorpsgezicht.
- Start voor de hele route in Taarlo en loop met de wijzers van de klok mee.
- Het was er erg mooi in de meimaand.

.
Hunebed bij Loon.
.
.
Taarlo, brink met ooievaarsnest.
.
.
Taarlo, brink met dobbe.
Op de brink groef men een kuil waar de dieren uit konden drinken en waar de dorpelingen de emmers vulden als er een brand moest worden geblust.

 

 

Westervelde – Norg ...... 17 km ...... Zéér mooi !

De hoofdroute van 17 km is te splitsen in:
Lus Norg - Zuidvelde .... 9½ km ..... ( punt 1 > 9 , verbindingsroute )
Lus Westervelde ........... 9½ km ..... ( punt 1 , 2 , verbindingsroute, 9 > 16 )


• Deze Knapzakroute voert je eerst door het Norgerholt
(zie ook hier).
Vermoedelijk dateert het bos uit de 9e eeuw en is daarmee een van de oudste bossen in Nederland.
Het bestaat nu voornamelijk uit Zomereik en Hulst.
De oudste van de huidige eiken werden in 1850 geplant.
Bijzonder zijn de zware, tot 20 meter hoge, Hulstbomen.
Hier en daar is er een vrijwel ondoordringbare ondergroei.
De bosbodem is rijk en grotendeels onverstoord en er is een zeer gevarieerde bodemflora.
Een dergelijk bos noemen we een natuurbos (géén oerbos ! )
• Over de es ga je via een zandweg naar Norg Al zevenhonderd jaar ge-
leden liepen op die manier de mensen van Zuidvelde naar de Norger kerk).
• Norg heeft een mooie middeleeuwse dorpskerk, twee korenmolens die nog steeds in bedrijf zijn, en een aantal prachtige brinken.
• Aan de rand van het dorp kom je langs boerderijtjes die vaak meer dan tweehonderd jaar oud zijn.
Zuidvelde en Westervelde zijn twee oude buurschappen die vanaf de middeleeuwen aan de overkant van de es van Norg tot ontwikkeling gekomen zijn. Twee dorpen met elk een lange geschiedenis.
Onderweg zie je hoe de families Lunsingh en Tonckens er tot op de dag
van vandaag voor zorgen dat dorpsbeeld en landschap van Westervelde
zich sterk onderscheiden van die van de andere dorpen in de omgeving.
- Bij deze knapzakroute kom je door maar liefst 3 karakteristieke dorpen.

.
Bosreservaat Norgerholt.
In dit kleine bosreservaat wordt de laatste jaren niet meer gekapt of geplant, zodat de begroeiing zijn natuurlijke levenscyclus kan volgen.
Echt oerbos hebben we in Nederland niet meer, dus ook dit natuurbos is er geen.
Wel begint het al een ruige wildernis te worden.

.
.
Norg , Hervormde kerk (met zadeldaktoren).
.
.
Norg , Esweg.

 

 

Zeijen – Peest ...... 17 km ........ Zéér mooi !

De hoofdroute van 17 km is te splitsen in:
Lus Zeijen ................ 7 km ........ ( punt 1 > 5 , verbindingsroute , 15 > 19 )
Lus Peest ............... 11 km ........ ( punt 11 > 15 , verbindingsroute , 5 > 11 )


Zeijen ziet eruit zoals eigenlijk elk Drents dorp eruit zou moeten zien. Oude boerderijen verspreid rond een grote brink met hoge eiken die keurig in het gelid staan. Aan de brink een ouderwetse bakkerij en een dorpscafé.
Op de brink een standbeeld voor een beroemde dorpsgenoot en wat verderop staat de school.
• We verlaten Zeijen langs de Noorderesch en komen door de Zeijerstrubben, twee elementen in het landschap die net zo onlosmakelijk bij de Drentse boerensamenleving horen als het dorp zelf.
• Op het Noordsche Veldvonden de archeologen wat er over is van drieduizend jaar prehistorische bewoning.
• Via het beekdal van de Broekenloop en de kleine Oosteresch kom je het dorp Peest binnen, een volgend pareltje in het Noorddrentse landschap.
• Op allerlei plaatsen rond het dorp zie je herinneringen aan de Duitse bezetter die hier een vergeefse poging deed om een vliegveld aan te leggen.
• Op weg terug naar Zeijen kom je achtereenvolgens langs het Zeijerveld dat een eeuw geleden ontgonnen werd, langs het mysterieuze Bollenveen en het prachtige Zeijerwiekie.
- Een erg mooie wandeling; vooral de eerste helft van Zeyen naar Peest.
- Peest is een karakteristiek dorp.

..
Zeijerstrubben. De Noorder es van Zeijen is in een driekwart cirkel al eeuwen omgeven door de Zeijerstrubben. Thans is het een bos waarin de natuur haar gang mag gaan.
Vroeger was het een hakhoutbos waar inwoners van Zeijen hun haardhout, hout voor de bakkersoven of stammetjes voor een afrastering vandaan haalden.
Ook werd er de bast van de eiken gebruikt als grondstof voor het leerlooien.

.

.
Nabij Peest.
.
.
Tjasker in het Bollenveen bij Zeyen.

 


Overige door mij gelopen knapzakroutes
(alfabetisch)

De blauwe tekst geeft mijn summiere beoordeling van de routes.
Ik heb ze in de tachtiger en negentiger jaren gelopen. Dat waren de beginjaren van de knapzakroutes.
De laatste jaren zijn echter zowel de routes als de boekjes geheel
herzien
. Houd dat in gedachte.


Anloo – Schipborg ........ Niet mooi !
Vanuit Anloo of Schipborg een tocht over de Hondsrug en een deel van
het stroomlandschap van de Drentsche Aa met een bezoek aan
De Strubben en het Kniphorstbos.
- Er waren daar veel uitspanningen en forensenwoningen.
.
Annerveenschekanaal ........ Interessant !
Een tocht langs statige veenkoloniale boerderijen, de middeleeuwse rand-
veenontginning Annerveen en over de schouwpaden langs de Hunze.
- Je kunt hier misschien beter spreken van interessant dan mooi !
. Ik vond het in ieder geval wel de moeite waard om één van de veen-
. koloniën gezien te hebben.

- Het is er tamelijk open en winderig. Wandel er daarom alleen bij
..windstil, zonnig weer.

.
Ansen ...... Niet mooi !
Een wandeling door een afwisselend landschap: het dorp Ruinen en
buurtschap Oldenhove, langs De Plantage, door Amweide en de Anserdennen aan de rand van de Dwingelose Heide.
- De tekst was in dit boekje niet interessant. Het ging veel te veel over
.. eigenaren van huizen, waar niets meer van te zien is.

.

Een ........ Niet mooi !
Een tocht door het beekdal van het Groote Diep naar Westervelde met de
voormalige strafkolonie Veenhuizen.
- Er stond een mooie inleiding over esdorp op blz. 2 en verder.
- Westervelde is een karakteristiek dorp.
- Er waren niet veel weidevogels in de hooilanden van het rivierdal.
- Veenhuizen vond ik te grootschalig.
- Ga liever een keer afzonderlijk naar het museum in Veenhuizen en het
.. Fochterloërveen.

.
Foxwolde – Roderwolde ........ Niet mooi !
Tocht naar de buurtschappen Foxwolde en Sandebuur langs de rand van het Drents plateau en de moerassige oevers van het Leekstermeer.
- Kultuurhistorisch wel interessant, maar landschappelijk niet.
- Hier ben je op het overgangsgebied naar het Groninger landschap.
- Het is er tamelijk open en winderig. Wandel er daarom alleen bij
.. windstil,. zonnig weer.

..
Langelo ........ mooi !
Vanuit het esdorp Langelo een wandeling langs oude wegen over de grote
open es van het dorp, door de Langeloër Duinen en het beekdallandschap
van het Oostervoordsche Diep en het Groote Diep.

- Het is een karakteristiek dorp.
- Het wordt ontsierd door de gasinstallatie. Daarom heb ik geen
.."zeer mooi" kunnen geven.
- Hier was minder hooiland en waren er minder weidevogels dan langs de
.. Drentse Aa.

.
Nieuw-Dordrecht ........ Niet mooi !
Een wandeling vanuit het ontginningsdorp Nieuw-Dordrecht naar de afgelegen veenkolonie Klazienaveen-Noord door het jonge Oosterbos,
het hoogveenreservaat en het veenkoloniale landschap.
-
Punt 8 over de neolitische veenweg is een heel aardige tekst.
.
Orvelte ........ Mooi !
Vanuit het monumentendorp Or
velte een wandeling over uitgestrekte essen, langs de heideontginning op het Ellertsveld en door het Orvelterzand en de bossen van Elp.
- De noordelijke cirkel is aardig.
- Je ergert je wel aan al dat toeristische gedoe in het dorp.

.

Roderesch – Lieveren ........ Mooi !
Een wandeling door het coulissenlandschap ten zuiden van Roden over
de essen van Lieveren en Steenbergen, door het open veldontginnings-
landschap van Nieuw-Roden en de oude bossen van de havezathe Mensinge.
- Je ziet op enkele stukken van de route wel erg veel huizen.
.
Schoonloo – Grolloo ........ Niet mooi !
Een wandeltocht door het Groller Holt, langs het schouwpad van het Grolloërdiepje, over het Grolloërveld, de koelanden en door boswachterij Grolloo.
- Op veel plaatsen een erg modern landschap geworden.
.
Steenbergen ........ Mooi !
Een wandeling over essen, door bossen en zandverstuivingen vanuit Steenbergen naar Een, langs een pingoruïne en het hunebed in de Schapendrift.
.
Uffelte ........ Mooi !
Een wandeltocht naar het Uffelterzand, het veenreservaat Uffelterveen,
de bossen en zandverstuivingen van het Westerzand en het Oosterzand
en via de Uffelter Es naar landgoed Rheebruggen.
Heeft toch enkele zéér mooie stukjes:
- landgoed Rheebrugge,
- Brandveen, en
- een aantal boerderijen aan de westzijde van de bebouwde kom.

.
Vledderveen ........ Mooi !
Een wandeling van Vledderveen naar Vledder over de es van het dorp, langs het Vlasveen en het Turfveen en door landgoed Boschlust.
.
Weerdinge ........ Niet mooi !
Een wandeling door het uitgestrekte Valtherbosch van Weerdinge naar
Valthe, langs een tracé van verdwenen spoorlijnen.

.
Weiteveen – Twist ........ Niet mooi !
Een grensoverschrijdende route door de grensregio langs oude smokkelroutes naar de moorkolonie Hesepertwist.
- Route B was wel interessant, maar niet mooi.
- Route C was ook niet mooi. Allleen het laatste stukje, waar men nog af-
.. veende met machines, was wel interessant.

(Ten noorden van de route ligt het Amsterdamsche Veld. Deze is tezamen
met het Schoonebeekerveld wel mooi.
)

.
Westdorp – Eesergroen ........ Niet mooi !
Een wandeltocht vanuit Westdorp door een uitgestrekt veengebied naar de veldontginning Eesergroen door de zandzuigerplas bij Ellertshaar.
- Veel te veel ruilverkavelingsgebied.


Zorgvlied ........ Mooi !
Een wandeling vanuit het vakantieplaatsje Zorgvlied door de productie-
bossen van Boschoord en over uitgestrekte heidevlakten, zoals het Dolderumse Veld.


Is de lijst met 7 toppers compleet ?
Er bestaat een mogelijkheid, dat mijn lijstje nog niet alle toppers bevat.
De kans daarop is echter niet groot. In de beginjaren van de knapzakroutes is
men vanzelfsprekend met de "klassiekers" onder de esdorpen begonnen.
Mocht je er echter toch nog één of meer kennen, laat het me dan weten:
.
E-mailadres: zie onderaan.

Knapzak ABC van Drenthe:
Geen idee wat een ‘dobbe’ is? Wat je je bij ‘keileem’ moet voorstellen of uit
welke periode de Drentse grafheuvels stammen?
In het Knapzak ABC van Drenthe vind je antwoord op dergelijke fenomenen
uit het Drentse landschap.
Het is een handig naslagwerkje om mee te nemen op je wandelingen.


Wandelweer:
Nieuw venster www.weer.nl/wandelweer.html?region=0


Beste websites:
Nieuw venster www.knapzakroutes.nl
(heeft ook de actuele wijzigingen van de routes !)

Nieuw venster www.wandelen-in-drenthe.nl



Boerderij in Wezup.


Drouwenerzand.


Knapzakroutes en naslagbronnen:Knapzakroute Zeijen-Peest

Nieuw venster Knapzakroutes

Nieuw venster Knapzak ABC van Drenthe
.... Bertus Boivin
.... (InBoekvorm)
Knapzak ABC boekje

Verkrijgbaar bij:
• de boekhandels en VVV-kantoren in Drenthe.
• on line via: www.inboekvormuitgevers.nl

• per e-mail: info@inboekvorm.nl
• telefonisch: (0592) 30 84 05


Thuis kun je ter voorbereiding ook nog eens kijken in:

........ En voor geologische begrippen in:



Overnachtingsmogelijkheden:

B&B's en hotels boek je . hier.




Weet je aanvullingen en verbeteringen van deze tekst?
Graag een e-mail naar:

e-mailadres

En tot slot: veel wandelplezier !
Piet Smulders, 2006 (aangevuld 2013)

. ... . ... .