.
KNAPZAKROUTE
... BALLOO – ROLDE

 

............d................Noordlus 12 km ... en ...Zuidlus 7 ½ km

Wordt aan gewerkt:

Snel naar:

1... Noordlus (= Ballooërveld) 12 km

2... Zuidlus vanuit Rolde 8 km

 

De hoofdroute van 1 km is te splitsen in:
- Noordlus (= Ballooërveld) .. 12 km
- Zuidlus vanuit Rolde ..7½ km.

• Het wandelgidsje had begin 2019 een zeer gedateerd topografisch kaart-
.. fragment. Dat maakt het vinden van de route tamelijk lastig.
.. Ook de routebeschrijving in dat gidsje moet ge-update worden.
.. Ik geef daarom hieronder een beter kaartfragment van Open Topo en
.. enkele verduidelijkingen in de tekst.
• Wil je de 'grote, stille heide' beleven, kom dan niet in het weekend.
.. Dan is het hier erg druk. Dit geldt speciaal in de buurt van de fietspaden in
.. het westen en zuiden (zie kaartje). Het oostelijke deel is wel altijd rustig.
• Wil je de Struikhei in vólle bloei zien, kom dan rond de laatste week van
...augustus.

Hoofdstuk1

. . . NOORDLUS (= BALLOOËRVELD ) . .= 12 km

• Bron: J.W. van Aalst, www.opentopo.nl
Elk vierkant van het vierkantennet is in werkelijkheid 1 bij 1 km.

.. De kleine zwarte driehoekige symbooltjes zijn grafheuvels.
Rode streepjeslijn = wandelroute.
Oranje doorgetrokken lijn = fietspad. ( Daar is het in het weekend erg druk.)
.De zigzaggende paarse doorgetrokken lijn = (anti)tankgracht Tweede Wereldoorlog
.. en de paarse streepjeslijnen = loopgraven (van het voormalige militaire oefenterrein).

. Cf = Celtic field en K = karrensporen.


Open topo:
Bovenstaande kaart komt van www.opentopo.nl
Ze is samengesteld uit allerlei open data.
Ze heeft enkele verbeteringen t.o.v. de topografische kaart van het kadaster.
Bij voldoende inzoomen:
1. worden alle grafheuvels afzonderlijk weergegeven m.b.v. symbooltjes
... ( de topokaart van het kadaster geeft daar slechts het woord 'grafheuvels'.)
2. wordt het microreliëf getoond (bijv. de wallen v.h. Celtic field (Cf) en
... dat van de karrensporen (k).. ( opnieuw niet in de topokaart van het kadaster)
Zo zijn er meer kleine verschillen, maar het merendeel is nagenoeg gelijk.
Open Topo gebruikt namelijk ook de bestanden die gebruikt worden voor het
maken van de topografische kaart van het kadaster. 
Tegenover bovengenoemde voordelen staat een klein nadeel:
de kleuren vind ik wat minder aangenaam voor het oog.


Balloo:
• Balloo is een zeer karakteristiek esdorp.
.. De bebouwing is gesitueerd in een ringvorm, met uitlopers langs wegen
.. in de richting van de omliggende dorpen.
• In de omgeving vinden we vele sporen van volken die hier duizenden
.. jaren geleden leefden. Denk aan de hunebedden, grafheuvels en het
.. Celtic field-gebied [spreek uit: Keltic] met vele, kleine, omwalde akkertjes.
• Balloo is ook rijk aan natuurschoon. Het ligt midden in het
.. Nationaal beek en esdorpen-landschap Drentsche Aa.
• Balloo is van oorsprong een agrarisch dorp, en tot ver in de twintigste eeuw
.. was het gros van de bevolking verbonden aan de landbouw,
.. direct of indirect via de ambachten.
.. Schaalvergroting en nieuwe kansen buiten deze agrarische samenleving
.. hebben ertoe geleid dat er nu nog maar een paar boerenbedrijven over zijn.
• In het omliggende landschap vinden we nog wel de drie elementen terug die
.. eeuwenlang het landbouwsysteem hebben bepaald, namelijk de
.. 1. essen ... 2. groenlanden ... 3. heidevelden.
• Het gebied dat oorspronkelijk bij de marke van Balloo hoort strekt zich uit
.. tussen de beekdalen van het Loonerdiep en het Rolderdiep.
.. Grote delen hiervan waren gemeenschappelijk bezit..
.. 1. Om gewassen te kunnen verbouwen werden blokvormige delen van de heide
...... gemeenschappelijk ontgonnen en later onderling verdeeld in smalle stroken.
...... Deze ontginningen zijn uitgegroeid tot de Noorder- en Zuideresch.
...... In de loop der eeuwen werden ze opgehoogd door het opbrengen van
...... mest, vermengd met heideplaggen.
..
2.
In de beekdalen lagen de natte graslanden, die
...... werden gebruikt om te hooien en het vee te weiden.
.. 3. Het grootste deel van het gemeenschappelijk grondgebied bestond uit
...... heideveld, waar de schapen graasden.

Ballooërveld:
.
Dit heidegebied is nog maar 367 hectare groot en helaas toch
al een van de grootste in Drenthe. Er is dus de vorige eeuw erg veel
heide ontgonnen.
Dit terrein is echter bewaard gebleven doordat het in 1916 werd
toegewezen als militair oefenterrein.
Het ligt op een rug tussen twee beekdalen: het Deurzer- en Loonerdiep
en het Rolderdiep

De overwegend (vergraste)heidebegroeiing wordt spaarzaam
afgewisseld met veentjes, kleine zandverstuivingen en boomgroepjes.

Overdag loopt een grote kudde van 400 Drentse heideschapen met
herderin op de heide.’s Nachts staan de schapen in de schaapskooi.
Op een informatiepaneel bij de schaapskooi wordt dagelijks
aangegeven waar je de kudde op het heideveld kunt vinden.

.
• Er zijn ook enkele kleine zandverstuivingen. Op de kaart boven zijn deze geel.


 

Tankgracht en loopgraven:

Restant uit de Tweede Wereldoorlog:
Over het Balloërveld loopt een verdedigingslinie, bestaande uit een
zigzaggende (anti)tankgracht met aan de westzijde een
loopgravenstelsel met schuttersputjes.
De loopgraven werden bovengronds aangelegd vanwege de hoge grondwaterstand ter plaatse.
De oorspronkelijk 2 m diepe tankgracht met een steile oostwand moest
de vijandelijke tanks tegenhouden.
Ze maakt deel uit van een lange verdedigingslinie vanaf Meppel via de
stad Groningen naar Delfzijl. Deze linie heet de Frieslandriegel.
De linie werd in opdracht van de Duitsers aangelegd na de snelle
opmars van de geallieerden na de landing in Normandië op 6 juni 1944.
De verdedigingswerken waren bedoeld om een eventuele aanval vanuit
het westen af te slaan.
Bijna overal zijn de restanten van deze linie opgeruimd. Hier op het
Balloërveld zijn ze behouden gebleven.

.
Een stukje van de zigzaggende (anti)tankgracht. Deze 2 tot 3 m diepe gracht is
.. in de Tweede Wereldoorlog in opdracht van de Duitsers gegraven.
.. Ze maakt deel uit van een.lange verdedigingslinie vanaf Meppel via de stad
.. Groningen naar Delfzijl..Deze linie heet de Frieslandriegel.
Rechts daarvan loopt een brede zandweg. Er zijn veel brede zandwegen in dit gebied.
.. Ze vormen een restant uit de tijd dat het terrein nog door het Ministerie van Defensie
.. werd gebruikt voor tankoefeningen.

 

 

 

Celtic field-gebied (raatakkergebied)
Het is een prehistorisch akkergebied van
met walletjes omgeven veldjes uit de IJzertijd

.
( Prehistorie heet de periode voordat het schrift werd uitgevonden.
. Ze wordt opgedeeld in : steentijd , bronstijd en ijzertijd.)

.
• Een vogelvlucht-impressie van een deel van een Celtic field-gebied

De term ‘Celtic field’ [ spreek uit: Keltik ] gebruikt men voor een
bepaald type prehistorisch akkergebied.
Deze schaakbordvormige akkergebieden worden soms in het veld, maar
dikwijls alleen nog op luchtfoto’s herkend.
Een Celtic field-gebied bestaat uit een aaneenschakeling van
min of meer rechthoekige veldjes met zijden van 20-40 m, die door lage,
brede wallen van elkaar gescheiden worden.
Het geheel kan een omvang van vele tientallen hectaren bereiken.
De term Celtic field-gebied is niet goed gekozen, want zo'n
prehistorisch akkergebied is niet door de Kelten gemaakt.
De in de vijftiger jaren voorgestelde betere term ‘raatakkergebied’ is
helaas nooit ingeburgerd is geraakt.
Drenthe is de provincie met het grootste aantal Celtic field-gebieden,
namelijk meer dan tachtig. Enkele daarvan, met name die op het
Noordsche Veld bij Zeijen en op het Balloërveld bij Balloo, horen
tot de best bewaarde van Noordwest-Europa.

Het zijn de wallen die als gidsartefact dienen voor de herkenning van
Celtic fields. In onontgonnen heidegebieden zijn die wallen met het
blote oog te detecteren.
De akkers werden bemest en lagen regelmatig braak om uitputting van
de grond tegen te gaan. Dan werden andere, nieuwe veldjes in gebruik genomen. Zo groeide langzaam maar zeker het akkerareaal.
Wanneer een braakliggend veldje opnieuw in cultuur werd gebracht,
brandde men eerste de struik- en ruigtevegetatie plat en verwijderde vervolgens de zodenlaag.
Het materiaal gooiden de boeren aan de rand van de akker waar
geleidelijk aan een lichte verhoging ontstond: de aanzet voor de wallen.

Het landbouwgereedschap van brons was nu vervangen door ijzeren.

De geoogste granen werden bewaard in een opslagplaats op palen,
een zgn. spieker. Hierdoor kon vocht en ongedierte niet bij het
graan komen.

https://cultureelerfgoed.nl/sites/default/files/publications/ram-141_archeologische-waardering-van-celtic-fields-in-drenthe.pdf


Zie:
https://middelpuntvannederland.nl/goudsberg-schatten/gou....


 

 

 

 

Hoe zijn die pingoruïnes ontstaan?

• Tijdens de laatste ijstijd was het zo koud dat de bovenste tientallen
meters permanent bevroren waren (permafrost).
Onder deze bevroren bodem bevond zich grondwater dat vanwege de
grote diepte sterk onder druk stond.
Op plaatsen waar zich scheuren in de permafrost bevonden welde het grondwater daarom omhoog.
Zodra het in de zone met permafrost kwam bevroor het.
Hierdoor ontstond een ondergrondse ijslens, die door de aanvoer van
nieuw grondwater bleef groeien. De grond boven de ijslens werd steeds
verder omhooggeduwd. Er ontstond een heuvel die tientallen meters
hoog kon worden.
• Door de aanhoudende groei van de ijsheuvel ontstonden er op een
gegeven moment scheuren in de grond bovenop de ijslens.
Zonlicht kon nu op het ijs schijnen, waardoor dit langzaam ging smelten.
Ook de bedekkende grondlaag ontdooide. Geholpen door het smeltwater
dat van de pingo afstroomde geleden stukken grond naar beneden, die
zich aan de voet van de heuvel ophoopten. Zo vormde zich aan de
onderkant een ringvormige aarden wal, de zogenaamde randwal.
Toen al het ijs gesmolten was bleef er een ringvormige krater over die
zich vulde met smeltwater: een pingoruïne
• Vanaf het begin van het Holoceen nam de temperatuur sterk toe.
In het pingomeertje gingen planten groeien. Afgestorven planten
verrotten niet maar stapelden zich op tot veen. Geleidelijk raakte de pingoruïne opgevuld met veen. In het landschap waren nu alleen nog de ringvormige aarden wallen herkenbaar.
• Uit koolstofdateringen van plantaardig materiaal uit de onderste
veenlagen is gebleken dat de pingoruïnes zijn gevormd rond de
12.000-11.000 jaar geleden.
In de 19e en 20e eeuw werden de pingoruïnes uitgeveend
Na het uitvenen vulde de pingoruïne zich met regenwater, waardoor
de ronde pingomeertjes weer herkenbaar werden in het landschap.

Zie: www.geologievannederland.nl/landschap/landschapsvormen...

.




Grafheuvels (tumuli) o.a. Galgenberg:
Nieuwe steentijd, Bronstijd, Ijzertijd.

Na de hunebedbouwers werden de doden begraven in grafheuvels
gemaakt van aarde en plaggen.

Op het Ballooërveld zijn meer dan 40 grafheuvels te vinden uit diverse periodes:
de Nieuwe steentijd, Bronstijd en IJzertijd. Sommige zijn gerestaureerd.
Een aantal hebben zelfs namen: Mandenberg, Stakenberg en Galgenberg.




• De grafheuvel Galgenberg stamt uit de Bronstijd. Zie voor ligging kaart hierboven.

De Galgenberg dankt zijn naam waarschijnlijk uit het feit dat er in de
middeleeuwen op deze grafheuvel een galg heeft gestaan.
in die tijd werd wel vaker een grafheuvel langs een belangrijke route
(hier: Groningen - Coevorden) gebruikt voor terechtstellingen.
( Zie voor ligging de kaart helemaal bovenaan.)

 

 

Oude karrensporen bij de Galgenberg:

Staande in het veld of zoekend op luchtfoto's en hoogtekaarten is
een bundel karresporen te herkennen.
Ze is, vanaf het noorden gezien, gericht op de kerktoren van Rolde
in de verte. Deze vormde destijds het baken in de eindeloze zee
van heide.
Naar het noorden toe liep de bundel langs Gasteren en Zuidlaren
richting Groningen.
De sporen zijn eeuwenlang onderdeel geweest van een historisch
wegennet dat vanuit Coevorden naar het noorden liep.
Hoe oud de karresporen precies zijn blijft een raadsel, zeker is dat de
sporen in ieder geval terug gaan tot in de middeleeuwen.
De bundel bestaat uit verschillende, naast elkaar liggende sporen.
1. Dit komt doordat het spoor telkens weer werd verlegd als het, om
.. wat voor reden dan ook, onbegaanbaar was geworden.
2. Ook waren er tot 1671 verschillende asbreedtes en daarom ook
.. verschillende sporen in gebruik.
3. De gebruikte wegen werden door de wind nog verder uitgeblazen
.. waardoor de diepe sporen (soms wel tot een meter diep) overbleven.

Als de vegetatie niet te hoog is, zijn de sporen duidelijk zichtbaar
staande in het veld.
Kijkend vanaf de Galgenberg oostwaarts zie je er vele ongeveer
noord-zuid lopen.

• Staande op de Galgenberg zie je in oostelijke en zuidelijke richting de karrensporen.
• De bosstrookjes op deze foto zijn gekapt en nu kijk je weer ver over het veld.

 

 

Hoofdstuk2

. . .ZUIDLUS VANUIT ROLDE . .= km

• Bron: J.W. van Aalst, www.opentopo.nl
Elk vierkant van het vierkantennet is in werkelijkheid 1 bij 1 km.
De kleine zwarte driehoekjes in de Kampsheide en het Balloërveld zijn grafheuvels.


• Langs de oude spoorbaan en door Balloo naar de fraaie Kampsheide met
.. oud jeneverbesstruweel en een groot ven ( pingoruïne).
.. Neem hier de tijd om eens rond het ven te lopen en de grafheuvels te bekijken.
.. Loop ook even op en neer naar het grote hunebed op de Ballooër esch.
• Vervolgens via de es opnieuw naar Balloo en verder naar de Schaapskooi.
• Daarna door het zuidelijke deel van het Balloërveld naar De Stokkert.
• In Rolde kom je langs een hunebeddenpaar en de middeleeuwse dorpskerk.
• Café-restaurant Hofsteenge , Hoofdstraat 23 in Rolde is meestal op een
.. doordeweekse dag 's middags open.

Groenlanden langs het Rolderdiep:

De groenlanden, d.w.z. de hooilanden dicht bij de beek samen met
de weilanden op de beekdalflanken.
behoorden aanvankelijk tot de gemeenschappelijk gebruikte gronden.

In de loop van de 17e en 18e eeuw worden als eerste de direkt langs
de beek gelegen hooilanden verkaveld.
Hier vlak langs de beek fungeerden sloten als perceelsscheidingen.

Later werden ook op de drogere beekdalflanken de weilanden van elkaar afgegrensd. Nu niet door sloten, maar door houtwallen.
Resten van die strokenverkaveling zie je op het onderstaande kaartje
nog steeds in de Koelanden.

.

 

 


Hunebeddenpaar D17 en D18 (Rolde-N en -Z):

Ze liggen ten oosten van de kerk, achter de begraafplaats.
Het hunebeddenpaar van Rolde behoort tot de bekendste Drentse
hunebedden.
D17 Rolde-Noord is volledig ingestort. Van de dekstenen rust er nog maar
één op de draagstenen.
D18 Rolde-Zuid is daarentegen bijna compleet.
Wel ontbreekt hier de poortdeksteen evenals de steenkrans
(zie afbeeldingen hieronder).


Dit is hunebed D18 Rolde-Zuid.
• Bovenaanzicht van een driedimensionaal model.
.. Zie verder: http://www.hunebeddeninfo.nl/d17-en-d18rolde

• De lengteas van een hunebed is dikwijls ongeveer oost-west.
... z = zijsteen... d = deksteen ... s = sluitsteen
Het korte gangetje (= poort; ingangspartij ) bestaat uit
.. één paar zeer lage poortzijstenen (z) Zie witte rechthoek in foto.
.. De poortdeksteen is afwezig.
Ook de steenkrans is afwezig.


• Je kijkt hier noordwaarts.
Het oorspronkelijk aantal zijstenen (z) = 14, sluitstenen (s) = 2 en dekstenen (d) = 7.
Het korte gangetje (= poort; ingangspartij ) bestaat uit
.. één paar zeer lage poortzijstenen (z) Zie witte rechthoek in foto.
.. De poortdeksteen (d) is afwezig.

• Je kijkt hier oostwaarts.
Het korte gangetje (= poort; ingangspartij ) bestaat uit
.. één paar zeer lage poortzijstenen (z) Zie witte rechthoek in foto.
.. De poortdeksteen (d) is afwezig.
Ook de steenkrans is afwezig (dit laatste is bij de meeste hunebedden het geval).


Wat is een hunebed ?
Een hunebed is een stenen grafkamer.
Ze is gebouwd van grote zwerfstenen.
Ze komen voor in Noord-Nederland (en verder oostwaarts in Duitsland,
Polen en Zuid-Scandinavië).
De overledenen kregen eten en drinken in potten mee, maar ook
gereedschap, wapens en sieraden.
De hunebedden komen uit de Nieuwe steentijd, circa 5.000 j geleden.
Dat was de tijd van de eerste boeren.
Ze zijn gebouwd door de mensen van de Trechterbekercultuur.
De graven werden gebruikt gedurende vele generaties.
.
.

Hoe bouw je een hunebed:

• Eerst verzamelde men zwerfstenen. Deze waren in de voorlaatste
.. ijstijd, ongeveer 150.000 jaar geleden, uit Scandinaviën door het
.. landijs hierheen geschoven.
.. Vele hadden onderin het landijs ingesloten gezeten en honderden
.. kilometers over rotsen en bevroren bodems geschuurd. Daardoor
.. kregen ze één plat vlak. Dergelijke stenen waren het meest geschikt.
.. ( Je kon dan een enigszins rechthoekige ruimte maken en je kon
.. dergelijke stenen gemakkelijker m.b.v. ronde boomstammen,
.. touwen en ossen, maar bovenal mankracht naar de bestemming
.. slepen.)
Idealiter bouw je zo'n hunebed met setjes van 3 grote stenen.
.. Twee zijstenen (de zgn. draagstenen) staan tegenover elkaar
.. met hun platte vlak naar binnen. Ze hellen een beetje naar elkaar toe.
.. Daar ligt steeds een grote deksteen horizontaal bovenop
.. met haar platte vlak onder (zie foto ). ..

.

• Als je een aantal keer zo'n setje van 3 stenen achter elkaar zet en
.. ze aan beide korte uiteinden afsluit met nog een sluitsteen,
.. krijg je een rechthoekige grafkamer met muren en een dak.
• Hunebedden zijn gemiddeld oost-west georiënteerd , maar
.. allesbehalve exact. Er komen grote afwijkingen voor.
Aan de zonnige zuidzijde kwam zo veel mogelijk in het midden de
.. ingang (Men zette twee zijstenen iets verder uit elkaar dan
.. gebruikelijk waardoor er een smalle ingang ontstond)
.. Ervoor maakte men een kort gangetje. ( Zo'n gangetje was nodig
.. omdat de grafkamer afgedekt werd met een aarden dekheuvel;
.. zie verderop)
.. In de boeken noemt men dat korte gangetje ingangspartij of poort.
.. Het werd gemaakt uit een paar relatief kleine zijstenen met daarop
.. een relatief kleine deksteen (de poortzijstenen en de poortdeksteen).
.. In het geval dat je een groot, hoog hunebed had gemaakt, moest
.. ook je aarden dekheuvel groot zijn. Als gevolg daarvan werd ook je
.. korte gangetje iets langer. Je plaatste dan niet 1 paar poortzijstenen,
.. maar 2 paar.
• De openingen tussen de grote zwerfstenen werden met stopstenen
.. opgevuld. 
• Het hunebed werd afgedekt met een aarden dekheuvel met veelal
.. daar omheen een ovale steenkrans.
• Het hunebed werd afgesloten met een steen of een deur.

.
Vooraanzicht en plattegrond van een klein hunebed ( slechts 4 dekstenen).
... ( 2-4 dekstenen = klein ...... 5-7 = middelgroot ...... 8-10 = groot hunebed )
De meeste grafkamers lagen ongeveer oost-west gericht.
In de zuidelijke lange zijde kwam ongeveer in het midden de ingang met een
.. kort gangetje ervoor. Dat gangetje bestond bij een klein hunebed uit één enkel paar
.. poortzijstenen,
maar bij grote hunebedden waren 2 paar nodig, soms zelfs 3.
... z = zijsteen ......... s = sluitsteen ......... d = deksteen
.......( De zijstenen en sluitstenen vormen samen de draagstenen.)
Alle kransstenen (k) samen vormen de steenkrans.


.
http://www.hunebeddeninfo.nl/d17-en-d18rolde

. http://www.hunebedden.nl/d18.htm

. http://www.hunebedden.nl/hunetxt.htm

. www.hunebeddeninfo.nl/wathunebedden

. https://issuu.com/virtumedia/docs/archeologie_mag....

 

 

 

Balloo:
.
• Balloo is een zeer karakteristiek esdorp.
De bebouwing is gesitueerd in een ringvorm, met uitlopers langs wegen
in de richting van de omliggende dorpen.
• In de omgeving vinden we vele sporen van mensen die hier duizenden
jaren geleden leefden. Denk aan hunebedden, grafheuvels en een
Celtic field-complex [spreek uit: Keltic] met kleine omwalde akkertjes
uit de ijzertijd.
• Balloo is ook rijk aan natuurschoon. Het ligt midden in het
Nationaal beek en esdorpen-landschap Drentsche Aa.
• Balloo is van oorsprong een agrarisch dorp, en tot ver in de 20 ste eeuw
was het gros van de bevolking verbonden aan de landbouw,
direct of indirect via de ambachten.
Schaalvergroting en nieuwe kansen buiten deze agrarische samenleving
hebben ertoe geleid dat er nu nog maar een paar boerenbedrijven over zijn.


• In het omliggende landschap vinden we nog wel de drie elementen terug
die eeuwenlang het landbouwsysteem hebben bepaald, namelijk de
1. beekdalen ... 2. heidevelden ... 3. essen.
Het gebied dat oorspronkelijk bij de marke van Balloo hoort strekt zich uit tussen de beekdalen van het Deurzer- en Loonerdiepje en het Rolderdiepje.
Grote delen hiervan waren gemeenschappelijk bezit.
1. Hier in de beekdalen lagen de de hooilanden en weilanden .
2. Het grootste deel van het gemeenschappelijk grondgebied bestond uit
.... heidevelden, ook wel de woeste gronden, waar de schapen graasden.
3. Om gewassen te kunnen verbouwen werden delen van de heide
... gemeenschappelijk ontgonnen en later onderling verdeeld in smalle
.. stroken.
... Deze ontginningen zijn uitgegroeid tot de Noorder- en Zuideresch,
... in de loop der eeuwen opgehoogd door het opbrengen van (schapen)mest,
... vermengd met heideplaggen.



 

Grafheuvels (tumuli) op de Kampsheide:
Nieuwe steentijd, Bronstijd, IJzertijd.

Op de Kampsheide vind je een mooi natuurgebied met o.a. prachtig
jeneverbesstruweel en een ven.
Maar Kampsheide is nog veel méér dan een mooi natuurgebiedje.
Van circa 3500 v. Chr. tot het begin van de jaartelling is dit gebied langs
het Deurzer- en Loonerdiep permanent bewoond geweest.
Prehistorische graven verraden tot op de dag van vandaag hun
aanwezigheid.
Daarna verplaatste de menselijke activiteit naar de hogere, zwaardere
gronden oostwaarts richting Balloo.

Op de Kampsheide liggen 44 grafheuvels van de Nieuwe steentijd
tot en met de IJzertijd.
Daarnaast een urnenveld en een restantje van een Celtic field-gebied
( gebied met kleine omwalde akkertjes uit de IJzertijd).

Na de hunebedbouwers werden de doden begraven in grafheuvels
gemaakt van aarde en plaggen.
Hier op de Kampsheide vind je grafheuvels uit diverse periodes:
de Nieuwe steentijd, Bronstijd en IJzertijd.
In de Bronstijd en Ijzertijd werden de doden niet langer begraven,
maar gecremeerd. De verbrande resten werden in een urn of in een
doek gedaan, waarna deze in een reeds bestaande heuvel werd bijgezet.
.
.

.• Deze grafheuvel in het mooie natuurgebied Kampsheide is wel 3 meter hoog.
.. Er zijn verschillende malen doden in begraven.
.. Bij elke begrafenis werd de heuvel opgehoogd.


. Een aantal grafheuvels zijn begroeid met jeneverbesstruweel.


Kort uitstapje:

Enkele honderden meters ten noorden van de Kampsheide ligt het
grote en mooigelegen hunebed D16 Balloo.
Het is opgenomen in de Knapzakroute Loon, maar het is de moeite waard
het nogmaals even te bezichtigen.


Fotoalbum:
...


Knapzak-ABC:
Zie: https://knapzakroutes.nl/bokd/knapzak-abc/
Hier wordt het landschap uitgelegd met behulp van 60 trefwoorden.
Voorbeelden daarvan zijn: boermarke, brink, celtic field en havezate.

 

Routenieuws:
In de loop van de tijd verandert er van alles onderweg:
paadjes verdwijnen, nieuwe weggetjes worden aangelegd, etc.
Kijk daarom op de website:
. https://knapzakroutes.nl/bokd/overzicht-knapzakroutes/k38-....
Bij het hoofdstuk Routenieuws staan de recente routewijzigingen.
Noteer ze in je wandelgidsje.


Routeboekje:

.
..
K 38 Balloo - Rolde



Achtergrondinfo hunebedden:

.
..
Gids voor de hunebedden in
..... Drenthe en Groningen.

..... Wijnand van der Sanden,
..... Tweede, herziene druk,
..... WBOOKS, Zwolle

.


Te bestellen bij:
Reisboekwinkel de Zwerver ( webshop voor reisgidsen en landkaarten) 


... Deze wandelsite is niet-commercieel, onafhankelijk en gratis.
... Dat is enkel mogelijk door steun van de bezoekers.
...
... Heb je hier goede info gevonden, toon dan je waardering door een
... kleine donatie voor het vele werk.
... .Zo kan de website ook gratis blijven en uitgebouwd worden!

............................................... .
... • Betaal met deze knop in een paar klikken via je eigen PayPal-saldo.
... • Heb je zelf nog geen PayPal-rekening, dan kun je toch via PayPal
...... vanaf j
e creditcard geld overmaken.

....Uiteraard kun je ook doneren door overschrijving op mijn
.. ING-bankrekening:

.. IBAN : NL38 INGB 0003 5057 89
.. BIC : INGBNL2A
.. t.n.v. P. C.M. Smulders.



De andere mooiste knapzakroutes vind je op:
.
www.pietsmulders.nl/nederland_knapzakroutesdrenthe.html

LAATST BIJGEWERKT : 15-3-2019