Muskusos in Onderste alpiene zone

VEGETATIEZONES..
in de FJELL in NOORWEGEN

 


Als je vanuit een fjord omhoog gaat de bergen in, merk je al snel dat het kouder
en windiger wordt. In het algemeen geldt:

• Temperatuur daalt met 0,6 ° C per 100 m stijging.
• Neerslag neemt toe.
• Wind neemt toe. (De sneeuwverdeling in het terrein heeft grote betekenis
.. voor welke planten waar kunnen groeien.)
• Bodem wordt dunner. Er ligt meer steen. Winderosie, opvriezing en
.. bodemvloeiing nemen toe.

Dus hoe hoger, hoe slechter de groei-omstandigheden voor de planten.
Ze worden daardoor langzamerhand
kleiner (en krom) en schaarser.
We kunnen de vegetatie indelen in 4 hoogtezones in de fjell. Zie tekening.
De bovenste drie bevinden zich in de kaalfjell (= de fjell bóven de bosgrens).

. 4 VEGETATIEZONES IN DE FJELL en de BOSGRENS
4 vegetatiegordels en de bosgrens


Let op:
Met het Noorse woord fjellet (de fjell, de bergen, het gebergte ) bedoelen we
alle land boven de grens van het productieve bos (hoofdzakelijk naaldbos).
In de tekening hierboven bestaat fjellet (de fjell) dus uit zone 1 t/m 4.
Ze omvat:
- fjellskogen = het fjellbos (meestal fjellberkenbos) (zone 1) en
- snaufjellet = de kaalfjell ; de fjell bóven de bosgrens (zone 2,3,4).

Denk eraan dat de hoogte van de bovenste naaldbosgrens zeer sterk
varieert naargelang breedteligging en afstand tot de kust.
In het midden van Zuid-Noorwegen ligt ze op ongeveer 1000 m;
In Vestlandet aan de kust op 400 m en
in grote delen van Noord-Noorwegen onder de 150 m.


aaaa

 

 

FJELLBERKENBOS (SUBALPIENE ZONE)
Het ligt als een gordel boven het productieve naaldbos.
De dominerende boomsoort is de Fjellberk (Betula pubescens ssp. czerepanovii).
Het is een ondersoort van de Zachte berk. Ze varieert erg in uiterlijk.
Op
onbeschutte plaatsen is ze:
1.
klein (slechts drie meter hoog) en
2. krom (door sneeuwdruk en wind).
(Op meer beschutte plaatsen kan ze 5 m worden en heeft ze wel rechte stam).

Behalve de dominerende Fjellberk kunnen nog enige exemplaren van andere
koudeverdragende loofbomen voorkomen. De belangrijkste zijn:
• Wilde lijsterbes (Sorbus aucuparia)
• Witte els (Alnus incana)
• Boswilg (Salix caprea)
• Vogelkers (Prunus padus)
• Ratelpopulier (Populus tremula)



Fjellberkenbos. De boompjes worden slechts 5 meter hoog.
De onderbegroeiing bestaat uit Blauwe bosbes en er zijn enkele Jeneverbessen.


Welke plantesoorten de bosbodem bedekken, is afhankelijk van de
voedselrijkdom en vochtigheid van de bodem:

• Is ze zeer voedselarm en droog dan krijgen we lichenen en heideplanten.

• Een iets minder slechte bodem en watervoorziening geeft wat meer-eisende
.. planten als Blauwe bosbes, Rode bosbes en Kraaihei.

• Wanneer de bodem veel voedingsstoffen (kalk) bevat en een goede waterverzor-
.. ging heeft, krijg je de rijkste bodemvegetatie. Er bevindt zich dan een ruigtkruiden-
.. gemeenschap
met bloemplanten van meer dan een meter hoog. Denk daarbij
.. aan soorten als:
.. - Noordse monnikskap (Aconitum septentrionale)
.. - Plataanbladige boterbloem (Ranunculus platanifolius)
.. - Ongelijkbladige distel (Cirsium helenioides) en
.. - Alpenmuursla (Cicerbita alpina)

Naast het gebruikelijke Fjellberkenbos (bijv. de Spåtind-wandeling) kennen we
ook nog enkele andere fjellbos-typen.
In het droge deel van Zuid-Noorwegen zien we soms het Fjelldennenbos.
Denk bijvoorbeeld aan Vettismorki (Utladalen-wandeling).
Eveneens zeldzaam is het Fjellsparrenbos. Zie hiervoor de Vassfaret-wandeling.

De bovengrens van het fjellbos is de bosgrens.
Het is geen scherpe grens in het landschap. Het is dan ook niet altijd gemakkelijk
om de bosgrens vast te stellen. In de fjell wordt met toenemende hoogte het
bos steeds dunner en de bomen kleiner.
Hoe groot moeten die bomen minimaal zijn, en hoe dicht moeten ze staan, dat je
nog van een bos kunt spreken?
Een veel gebruikte definitie is, dat de bomen tenminste 3 m hoog moeten zijn en
de afstand tussen hen niet meer dan 30 m gemiddeld.
Afzonderlijke bomen kunnen dus aanzienlijk bóven de bosgrens uitkomen.
Ze staan dan in de kaalfjell ( = de fjell boven de bosgrens) m.a.w. de bosloze fjell.



Weet je aanvullingen en verbeteringen van deze tekst?
Graag een e-mail naar:

e-mailadres

 
. ... . ... .