.
BLÅISEN

Gletsjertong aan noordoostzijde van de Hardangerjøkulen

 

 

. 1 ½ .+ 1 ½ = 3 uur (zuivere looptijd).
Je stijgt maar 200 hm, waardoor heen en terug even lang duren.

. Lichte wandeling.

. Beste periode: ongeveer 10 juli - 20 augustus (=hoogzomer).

. Heen-en-terugwandeling vanuit Finse stasjon (aan de Bergen-spoorlijn) naar het uiteinde van de gletsjertong Blåisen (isen = de gletsjer).

. Ben je met de auto, parkeer die dan bij Haugastøl stasjon en ga 's.morgens met de trein naar Finse stasjon (je kunt namelijk niet met de auto naar Finse stasjon rijden).
(Noteer op Finse stasjon aangekomen meteen de treintijden terug.)

. De Blåisen (Blauwe gletsjer) is een van de vele gletsjertongen van de plateaugletsjer Hardangerjøkulen. Zoals de naam al zegt, is deze gletsjertong blauw. Waarom gletsjerijs blauw is, zie je hier:
https://earthscience.stackexchange.com/questions/13240/why-does-glacier-ice-look-blue.
(Soms zie je op gletsjers rode sneeuw liggen. Deze zgn. bloedsneeuw ontstaat in de zomer door sneeuwalgen. Zij vormen ter bescherming tegen de hoge zonne-instraling een rood pigment.)

. Waarschuwing:
Kom niet óp de gletsjertong zonder gids en gletsjeruitrusting. Deze gletsjertong is op veel plaatsen gevaarlijk met o.a. gletsjerspleten.

. Zoals je vanuit de trein zag, is het gebied langs de spoorlijn erg mooi. Ga hier eens fietsen (of wandelen) over de Rallarvegen. Zie : https://ut.no/turforslag/...


. Dit kaartfragment is voldoende. Je hoeft dus geen turkart te kopen.
. De rode streepjeslijn is zeer goed gemarkeerd in het terrein.
De rode stippellijn is de wilde doorsteek die ik daar maakte.
. Een goede kaart van heel Noorwegen vind je op www.norgeskart.no

 

Routebeschrijving:
Loop vanuit Finse stasjon over de Rallarvegen oostwaarts.
 Aan de overzijde van het Finsevatn staat een bordje Blåisen.
 Volg dit pad over de stuwdam zuidwaarts. Het is met de rode T gemarkeerd.
Je ziet dat de vegetatie het in deze kaalfjell zeer moeilijk heeft. De groeiperiode is hier erg kort. Ik was er eind juli en het wilgenstruweel stond toen slechts een halve meter hoog.
Hoe dichter we de gletsjertong naderen, hoe minder begroeiing.
Het laatste stuk is zelfs onbegroeid. Er zijn daar wat meertjes en de grondmorene ligt op de kale rots. (Grondmorene is een taai en ondoorlatend mengsel van keien, grind, zand, leem en klei). Tot hier reikte nog niet zo lang geleden de gletsjertong. Omdat de gletsjertong terugwijkt, kun je hier goed bestuderen hoe de vegetatie zich opnieuw vestigt.
Bij het uiteinde van de gletsjertong aangekomen moet je zelf bekijken wat daar mogelijk is. In 2019 kon ik aan de westzijde een beekje oversteken en langs het hele uiteinde oostwaarts lopen tot aan de gletsjerrivier die met bulderend geweld uit de gletsjerpoort komt.
Natte plekjes in het terrein moet je goed mijden. Je kunt daar met de hele schoen in drijfzand wegzakken. Het grootste deel was toen echter goed droog en dus beloopbaar.



De stuwdam aan de oostzijde van het stuwmeer Finsevatnet.
 Eind juli kwam het wilgenstruweel hier op de foto niet boven een halve meter uit.
Bij Finse heb je een zeer kort groeiseizoen.
 Kampeerders mogen aan de zuidzijde van de dam gratis hun tentje zetten.


 Het wintersportcentrum Finse.


 Kijkend vanaf de Finsehytta ( Turisthytte ) over de vidda (het plateau) naar de
plateaugletsjer Hardangerjøkulen (jøkulen = de gletsjer).
 In de verte links de gletsjertong Blåisen en rechts de gletsjertong Midtdalsbreen.


 Halverwege de route gaan we via een zomerbrugje over de gletsjerrivier.


 De breed uitwaaierende gletsjertong Blåisen zat vol gevaarlijke gletsjerspleten.
 Om een idee te krijgen van de afmetingen: links midden zie je 2 stipjes, dat zijn mensen.


 Alleen aan de westzijde van het uiteinde van de gletsjer kon ik in 2019 probleemloos lopen.


 Meer naar het oosten liet de terugwijkende gletsjertong Blåisen zien dat hij in het
verleden flink heeft huisgehouden op de vaste rotsbodem. Grote rotsblokken waren daar geplukt (losgerukt) en meegenomen.
 Two processes of glacial erosion:
1. plucking (= plukken; losrukken):
Between a glacier and the rock underneath is a thin film of meltwater. This water sometimes freezes, so the glacier becomes attached to the rock. Then, when the glacier moves forward, it pulls away any loose fragments of rock. This powerful process is called plucking.
(It is highly likely that the rock will already have loose fragments because of
freeze-thaw weathering (vorstverwering).This is the weathering process where water seeps into cracks (scheuren), freezes and expands, gradually wedging open cracks until the rock breaks.)
2. Abrasion (= afschuring):
Once the glacier has plucked away (losgerukt en meegenomen) pieces of rock, they become embedded (vast te zitten) in the bottom of the glacier and scrape ( schuren) and smooth ( slijpen) the rock surface as the glacier moves. This slower process of erosion is called abrasion
(afschuring).

 

Plateaugletsjers:
Plateaugletsjers zijn typisch voor Noorwegen en IJsland.
In Zuid-Noorwegen zijn er drie zeer bekend: (van groot naar klein) 1.Jostedalsbreen, 2.Folgefonna, 3.Hardangerjøkulen.


Hardangerjøkulen (bijna 80 km²):
Deze plateaugletsjer ligt aan de noordrand van de Hardangervidda.
Het is een klassieke ijskap, bijna cirkelvormig met gletsjertongen in alle richtingen.
Het hoogste punt van de gletsjer is  1861m.
Ook deze gletsjer wordt dunner; de maximale dikte is 380 m
De bekendste gletsjertongen zijn hier de Midtdalsbreen en de Blåisen. Ze zijn goed bereikbaar vanaf het Finse stasjon aan de Bergen-Oslo lijn (rechtsboven in de kaart).


. Midtdalsbreen
The flat and even tongue spreads out on its way down in the direction of Finsevatnet.
Midtdalsbreen has advanced slightly during the latest years. During the "Little Ice Age" (ca. 1430 - 1750)  the ice front(uiteinde van de gletsjertong) stood about 1.4 km further out in the valley than today. From Finse it is roughly one and a half hour walking to Midtdalsbreen on a good path. Just before the glacier snout (uiteinde van de gletsjertong) lies the small shelter Appelsinhytta ("The Orange hut").


. Blåisen
This outlet of eastern Hardangerjøkulen glides down eastwards from the highest ice dome (1863 m). On a nunatak in its upper part lies the small shelter Jøkulhytta.
(Nunatak is a word of Greenlandic origin, meaning mountain peak, rock or other firm land totally surrounded by glacier ice.)
The ice turns towards northeast and reaches a steep slope near the snout (uiteinde van de gletsjertong). This lowermost part of the glacier tongue is thus quite steep and crevassed, and has advanced (opgerukt; vooruitgegaan) somewhat during the last few years. The ice front (uiteinde van de gletsjertong) now stands some 700 m behind the outermost terminal moraines (eindmorenewallen) from the "Little Ice Age" (ca. 1430 - 1750).


. De plateaugletsjer Hardangerjøkulen.
. De onderbroken lijnen geven de verschillende uitstroombassins aan.
. Alleen de grootste gletsjertongen zijn benoemd.


Bij zo'n plateaugletsjer is er een gemeenschappelijk accumulatiegedeelte, het 'firnplateau', dat op een betrekkelijk vlak hoog gedeelte van het gebergte ligt. Het ijs daarvan stroomt als gletsjertongen in verschillende dalen weg. Het meest bekend daarvan is Blåisen.


 

.
Introductie Hardangervidda:

.
Het grootste bergplateau in Noord-Europa:

Hardangervidda (= het Hardangerplateau, want vidda = het plateau)
Het is een bergplateau (hoogvlakte) met een zwak golvend reliëf.
De hoogte varieert tussen ongeveer 1200 m en 1400 m Uitzonderingen vormen twee geïsoleerde hogere delen. Ze zijn bewaard gebleven doordat het gesteente daar zeer resistent was. Het betreft in het westen de tafelberg Hårteigen (1690 m) en in het noorden de plateaugletsjer Hardangerjøkulen (1863 m).
(Buiten de Hardangervidda zijn er ook dergelijke resten. Bijvoorbeeld de bergrug Hallingskarvet (1933 m).

.
De tafelberg  Hårteigen steekt zo'n 300 m boven het plateau uit en is bijna overal op het plateau te zien.

 

 

Deze wandelsite is niet-commercieel, onafhankelijk en gratis. Dat is enkel mogelijk door steun van de bezoekers.

Heb je hier goede info gevonden, toon dan je waardering door een kleine donatie voor het vele werk.
Zo kan de website ook gratis blijven en uitgebouwd worden!

...................................... .
. Betaal met deze knop in een paar klikken via je eigen PayPal-saldo.
. Heb je zelf nog geen PayPal-rekening, dan kun je toch via PayPal vanaf je creditcard geld overmaken.

Uiteraard kun je ook doneren door overschrijving op mijn
ING-bankrekening:

IBAN : NL38 INGB 0003 5057 89
BIC : INGBNL2A
t.n.v. P. C.M. Smulders.


Zie voor andere dagwandelingen Zuid-Noorwegen:
www.pietsmulders.nl/noorwegen......html


LAATST BIJGEWERKT : 8-1-2021.